Skorzystaj z wiedzy i doświadczenia adwokata

Kancelaria Adwokacka

 

Natychmiastowa wykonalność nakazu zapłaty

opublikowany 22.06.2015 przez adwokat
hasła wpisu: dłużnik, wierzyciel, pozew, nakaz

Rozważania prawne poprzedzić należy generalną uwagą, że w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym kwestii natychmiastowej wykonalności nakazu zapłaty wydanego na podstawie weksla zakres kognicji sądu drugiej instancji jest ograniczony i wyklucza formułowanie poglądów prawnych wiążących Sąd Okręgowy w toku dalszego procedowania.

Przechodząc do meritum przypomnieć należy, że zgodnie z art. 492 § 3 k.p.c. (zd. pierwsze i drugie) nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla, warrantu, rewersu lub czeku staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia. W razie wniesienia zarzutów sąd może na wniosek pozwanego wstrzymać wykonanie nakazu. Zgodzić należy się z generalną uwagą Sądu Okręgowego, że natychmiastowa wykonalność nakazu zapłaty wydanego na podstawie weksla, po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia, jest regułą i tylko w sytuacjach usprawiedliwionych charakterem zgłoszonych zarzutów uzasadnione jest wstrzymanie jego wykonania. Wywód ten należy uzupełnić, wskazując, że przytoczony przepis nie zawiera żadnych merytorycznych przesłanek wstrzymania wykonalności nakazu zapłaty z weksla. W ocenie Sądu Apelacyjnego podobieństwo przedmiotowej instytucji do instytucji zawieszenia rygoru natychmiastowej wykonalności wyroku zaocznego uzasadnia stosowanie w tym zakresie w drodze analogii legis przesłanek z art. 346 § 1 k.p.c. Stosownie do art. 346 § 1 k.p.c. na wniosek pozwanego sąd zawiesi rygor natychmiastowej wykonalności nadany wyrokowi zaocznemu, jeżeli wyrok ten został wydany z naruszeniem przepisów o dopuszczalności jego wydania albo jeżeli pozwany uprawdopodobni, że jego niestawiennictwo było nie zawinione, a przedstawione w sprzeciwie okoliczności wywołują wątpliwości co do zasadności wyroku zaocznego. Z istoty postępowania nakazowego odpowiednie stosowanie cytowanego przepisu dotyczyć może tylko warunku wątpliwości co do zasadności zaskarżonego nakazu.

Przekładając powyższe uwagi na realia niniejszej sprawy należy przypomnieć, że weksel który poręczył pozwany – zarówno w chwili jego wystawienia jak i udzielenia na nim poręczenia - miał charakter weksla niezupełnego. Kontrowersyjna pomiędzy stronami kwestia istnienia porozumienia wekslowego w rozumieniu art. 10 prawa wekslowego nie jest tożsama z fizycznym sporządzeniem deklaracji wekslowej i będzie podlegać ustaleniom w toku dalszego postępowania. W tym stanie rzeczy charakter zarzutów ogniskujących się wokół kwestii przedawnienia roszczenia ze stosunku podstawowego, wypełnienia weksla w sposób niezgodny z porozumieniem oraz zarzut nieważności poręczenia z powodu braku zgody małżonki pozwanego (w kontekście art. 36 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w brzmieniu przed dniem 20 stycznia 2005 r. ) uzasadniają wstrzymanie wykonalności zaskarżonego nakazu zapłaty. Skarżący przedstawił na ich poparcie rzeczową, logiczną i adekwatną do sytuacji procesowej argumentację. Zostanie ona – co oczywiste – zweryfikowana w toku dalszego postępowania. Na aktualnym etapie procesu poddała ona jednak zasadność wydanego nakazu zapłaty w wątpliwość w stopniu uzasadniającym wstrzymanie jego wykonalności (I ACz 1249/12 - postanowienie z uzasadnieniem Sąd Apelacyjny w Krakowie z 2012-09-05).

Stosownie do treści art. 492§3 k.p.c. nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla, warrantu, rewersu lub czeku staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia. W razie wniesienia zarzutów sąd może na wniosek pozwanego wstrzymać wykonanie nakazu. Jak zatem wynika z powyższej regulacji, samo wniesienie zarzutów od nakazu zapłaty nie powoduje „obligatoryjnego” wstrzymania wykonania nakazu zapłaty. Sąd może wstrzymać jego wykonanie, lecz nie dowolnie, a jedynie wówczas, gdy jest to celowe i istnieją ku temu przesłanki, a więc wówczas gdy treść zarzutów wskazuje na prawdopodobieństwo uchylenia nakazu zapłaty, lub też, podobnie jak w przypadku wstrzymania wykonania wyroku na skutek wniesienia skargi o wznowienie postępowania czy wniesienia skargi kasacyjnej, gdy istnieje prawdopodobieństwo powstania niepowetowanej szkody na skutek wykonania nakazu zapłaty. 

Pojęcie "niepowetowanej szkody" oznacza w szczególności brak dostatecznego majątku po stronie powoda, z którego pozwany mógłby uzyskać zwrot spełnionego dobrowolnie lub wyegzekwowanego świadczenia. Innymi słowy, chodzi o obawę, że w razie ewentualnego uwzględnienia zarzutów od nakazu zapłaty restytucja będzie niemożliwa lub wyjątkowo uciążliwa (I ACz 2074/12 - postanowienie z uzasadnieniem Sąd Apelacyjny we Wrocławiu z 2012-11-15)


Strona główna  |  Wszystkie wpisy  |   czytasz Natychmiastowa wykonalność nakazu zapłaty
Komentarze:
Kancelaria Adwokacka
Adwokat Jakub Węgliński
Rynek 9
59-220 Legnica