Skorzystaj z wiedzy i doświadczenia adwokata

Kancelaria Adwokacka

 

Ochrona kandydata w kodeksie wyborczym

opublikowany 10.05.2015 przez adwokat
hasła wpisu: wybory

Po ogłoszeniu wyników I tury wyborów prezydenckich i dość zaskakującej ilości głosów zdobytych przez kandydata Pawła Kukiza, przypomniałem sobie o tym, że w piątek(8.05) do Sądu Okręgowego w Legnicy wpłynął wniosek Komitetu Wyborczego tego kandydata o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym. Chodzi o żądanie zakazania Tomaszowi Sianeckiemu rozpowszechniania nieprawdziwych informacji o tym, że kandydat Paweł Kukiz wycofał się ze startu w wyborach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz sprostowania nieprawdziwych informacji, a także przeprosin na antenie TVN24. Treść wniosku została opublikowana w internecie.


Po przeczytaniu wniosku można jednak mieć pewne wątpliwości co do tego czy w tej sprawie tryb wyborczy jest aby na pewno właściwy. Wątpliwości sprowadzają się do kwestii czy uczestnik postępowania - Tomasz Sianecki posiada status „zainteresowanego w sprawie”. Tylko wówczas, gdy będzie on zainteresowanym w sprawie, tryb ten będzie właściwy. 

Art. 84 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.) stanowi: „Prawo zgłaszania kandydatów w wyborach przysługuje komitetom wyborczym. Komitety wyborcze wykonują również inne czynności wyborcze, a w szczególności prowadzą na zasadzie wyłączności kampanię wyborczą na rzecz kandydatów”. Zgodnie z tezą F. R. (zawartą w pozycji „Kodeks wyborczy. Komentarz – K.W. C., B. D., S.J. J., A. K., F. R. – Lex 2014): „Kampania wyborcza to zorganizowany zespół energicznych działań i prac objętych urzędowo ustalonym czasem i w prawnie określonych formach, zmierzających do uzyskania jak najlepszego wyniku w wyborach. Kampania wyborcza jest pojęciem szerszym niż agitacja wyborcza, która jest prowadzona w ramach kampanii wyborczej, na zasadach, w formach, w czasie i w miejscach określonych kodeksem wyborczym”.

Art. 105 § 1 Kodeksu wyborczego stanowi: „Agitacją wyborczą jest publiczne nakłanianie lub zachęcanie, do głosowania w określony sposób lub do głosowania na kandydata określonego komitetu wyborczego”, a art. 106 § 1 tej ustawy wskazuje: „Każdy wyborca może prowadzić agitację wyborczą na rzecz kandydatów, w tym zbierać podpisy popierające zgłoszenia kandydatów, po uzyskaniu pisemnej zgody pełnomocnika wyborczego”.

Uwzględniając przywołane przepisy ustawy Kodeks wyborczy oraz zacytowany pogląd doktryny, uznać należy, że o tym, czy określone działanie posiada cechy agitacji wyborczej, czy nie, zależy m.in. od tego, kto dane działania podejmuje. Jeżeli czynności, o których mowa w art. 84 § 1 i art. 105 § 1 Kodeksu wyborczego, dokonywane są przez komitet wyborczy (art. 84 § 1 w zw. z art. 84 § 4 tej ustawy) lub przez osobę legitymującą się pisemną zgodą pełnomocnika wyborczego (art. 106 § 1 omawianej ustawy) należy wówczas uznać, że są one dokonywane w ramach kampanii wyborczej. W konsekwencji podlegają one regulacjom przedmiotowego aktu prawnego, w tym jego art. 111 § 1, stanowiącego: „Jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24, z późn. zm.), materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia: (…)”.

A contrario, jeżeli omawiane czynności, nawet mające cechy/elementy agitacji wyborczej (pozytywnej, czy negatywnej), nie są dokonywane przez podmioty uprawnione do prowadzenia kampanii wyborczej, brak jest przesłanek prawnych, do uznania, że działania te podlegają normom Kodeksu wyborczego.

W konsekwencji powyższych wniosków, należy przyjąć, że jeżeli osoba niewchodząca w skład komitetu wyborczego, nie mająca nadto, wskazanej w art. 106 § 1 tegoż Kodeksu, zgody, podaje nieprawdziwe informacje, nawet w toku spotkania wyborczego, to takiego działania nie można kwalifikować, jako działania w ramach kampanii wyborczej, czy węziej – w ramach agitacji wyborczej.

Skutkiem takiej konkluzji jest, że osoba, będąca kandydatem w danych wyborach, czy też pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego nie ma skutecznego prawa domagania się ochrony w oparciu o przywołany art. 111 § 1 niniejszej ustawy w związku z postępowaniem wyżej określonej osoby.

Zawarte w art. 111 § 1 omawianej ustawy sformułowanie „materiały wyborcze” nie może być wykładane w oderwaniu od pozostałych jej unormowań. Mimo, że przepis ten stanowiąc o „rozpowszechnianiu” materiałów wyborczych wskazuje: „w tym również w prasie” nie oznacza to, że nie stanowi on o kampanii wyborczej. W rezultacie mowa w nim o wszystkich materiałach wyborczych, także niewymienionych wprost w tym przepisie, które zostały rozpowszechnione, ale jedynie w ramach kampanii wyborczej.

Reasumując uczestnik postępowania nie był kandydatem żadnego komitetu wyborczego, nie działał w ramach któregokolwiek z takich komitetów, nie posiadał też pisemnej zgody pełnomocnika jakiegokolwiek komitetu wyborczego na prowadzenie agitacji wyborczej. Uwzględniając zatem powyższe rozważania uczestnik ten nie posiada, wynikającego z art. 510 § 1 k.p.c. w zw. z art. 84 § 1, art. 106 § 1 i art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego, statusu „zainteresowanego w sprawie” rozpoznawanej na podstawie przepisów Kodeksu wyborczego. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że roszczenie wnioskodawcy wywiedzione zostało w niewłaściwym trybie i dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego.

I ACz 1252/14 - postanowienie z uzasadnieniem Sąd Apelacyjny w Gdańsku z 2014-11-19

Z treści wniosku nie wynika aby uczestnik postępowania był członkiem komitetu wyborczego lub posiadał pisemną zgodę pełnomocnika jakiegokolwiek komitetu. W związku z tym, mając na uwadze powyższe rozważania, można przyjąć, iż Sąd Okręgowy w Legnicy najprawdopodobniej oddali wniosek. O tym jednak dowiemy się już niebawem.

Strona główna  |  Wszystkie wpisy  |   czytasz Ochrona kandydata w kodeksie wyborczym
Komentarze: