Skorzystaj z wiedzy i doświadczenia adwokata

Kancelaria Adwokacka

 

VAT na usługi architektoniczne

opublikowany 18.05.2015 przez adwokat
hasła wpisu: utwór, dzieło, autor, podatki

Projekty architektoniczne i urbanistyczne zgodnie z brzmieniem art. 1 ust.1 pkt. 6 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych są przedmiotem prawa autorskiego jako prace o charakterze twórczym. Projekt architektoniczny i urbanistyczny uzupełnione rozwiązaniami zagadnień technicznych (tzw. projektami inżynierskimi) stanowią zbiór dokumentów zwany w prawie budowlanym: „projektem budowlanym”. Umiejscowienie projektu architektonicznego i urbanistycznego w „projekcie budowlanym” nie ma wpływu na charakter projektu architektonicznego i urbanistycznego jako prac twórczych. Należy podkreślić, że projekty architektoniczne i urbanistyczne zawsze są integralnym, skończonym dziełem w szczególności posiadają określony zakres i formę oraz ściśle określoną cenę.

Umowa o dzieło obejmująca projekt architektoniczny (urbanistyczny) zawsze jest równocześnie umową przeniesienia materialnych praw autorskich na zamawiającego (art. 61 ustawy o prawie autorskim... ).

Wnioskodawca wskazuje, iż według obowiązujących przepisów prawa podatkowego:

  • usługi (projekty) inżynierskie obciążone są podatkiem VAT w wysokości 22% (23%).
  • usługi (projekty) architektoniczne/urbanistyczne jako prace twórcze, obciążone są podatkiem VAT w wysokości 7% (8%).

Czy projekt architektoniczny i urbanistyczny stanowiące część zbioru dokumentów p/n „projekt budowlany” stanowiące integralną całość i posiadające odrębną cenę – powinny być opodatkowane stawką VAT w wysokości 7%  (8%) jako prace twórcze, czy stawką VAT w wysokości 22% (23%) jako prace inżynierskie”...

Zdaniem Wnioskodawcy, projekt architektoniczny i urbanistyczny jest szczególnym rodzajem dzieła sztuki, ponieważ musi posiadać formę dokumentu. Prawo budowlane wymaga aby w obiegu prawnym funkcjonował on wraz z opracowaniami rozwiązań technicznych (projekty inżynierskie) w zbiorze dokumentów zwanym „projektem budowlanym” (dokumentacja budowy). Wnioskodawca uważa, że projekty architektoniczne i urbanistyczne niezależnie od formy opracowania i sposobu odsprzedaży zawsze pozostają pracami twórczymi i jako takie powinny być opodatkowane jak usługi twórcze (ustawa o podatku VAT zał. 3 poz. 162).

Projekt architektoniczny i urbanistyczny jako część dokumentacji budowlanej nie traci swojego charakteru jako utworu czyli przedmiotu prawa autorskiego w szczególności nie staje się przez to „projektem inżynierskim” czyli przedmiotem prawa wynalazczego ponieważ art. 61 ustawy prawo autorskie stwierdza że: „jeżeli umowa nie stanowi inaczej nabycie od twórcy egzemplarza projektu architektonicznego lub architektoniczno-urbanistycznego obejmuje prawo zastosowania go tylko do jednej budowy” – to należy rozumieć że każda umowa o wykonanie dzieła architektonicznego (urbanistycznego) jest równocześnie umową przeniesienia materialnych praw autorskich do utworu natomiast cena projektu architektonicznego określa wysokość wynagrodzenia (honorarium) za przeniesienie praw autorskich na zamawiającego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

  • odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
  • eksport towarów;
  • import towarów;
  • wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
  • wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej. Stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22% (23%), z zastrzeżeniem ust. 2-12, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. W myśl art. 41 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7% (8%), z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.

Z objaśnień do załącznika nr 3 do ustawy, będącego „wykazem towarów i usług opodatkowanych stawką podatku w wysokości 7%”, wynika, iż nie ma on zastosowania dla zakresu sprzedaży towarów i świadczenia usług zwolnionych od podatku VAT lub opodatkowanych stawką 0% i 3%.

W poz. 162 tego załącznika jako opodatkowane 7% (8%) stawką podatku wymienione zostały „Usługi twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynagradzane w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania”.

W myśl przepisu art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.) przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór). Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, przedmiotem prawa autorskiego są m.in. utwory architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne.

Zatem, aby określone dzieło mogło być przedmiotem prawa autorskiego musi posiadać następujące cechy: mieć źródło w pracy człowieka (twórcy), stanowić przejaw działalności twórczej, posiadać indywidualny charakter.

Twórcą w rozumieniu ustawy jest każda osoba prowadząca faktycznie działalność twórczą, czyli działalność, której efektem jest powstanie utworu w myśl art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Natomiast użyte w art. 1 analizowanej ustawy określenie: przejaw działalności twórczej oznacza jakikolwiek uzewnętrzniony rezultat działalności człowieka o charakterze kreacyjnym. Przesłanka ta jest spełniona, gdy mamy do czynienia z subiektywnym nowym wytworem intelektu. Użycie w art. 1 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych określenia „utwory” wskazuje, że dla zakwalifikowania określonego rezultatu działalności architektonicznej lub architektoniczno-urbanistycznej (np. projektu architektonicznego) jako przedmiotu prawa autorskiego konieczne jest spełnienie przesłanek utworu określonych w art. 1 ust. 1 tej ustawy, tzn. aby był on przejawem działalności twórczej oraz miał indywidualny charakter. Tylko w razie spełnienia tych przesłanek przysługują twórcy zarówno autorskie prawa osobiste, jak i autorskie prawa majątkowe, w szczególności zaś wynagrodzenie za korzystanie z utworu. Cecha indywidualności przejawia się w samym procesie twórczym i oznacza oryginalność, niepowtarzalność.

Należy jednak podkreślić, że nie każdy projekt architektoniczny lub architektoniczno-urbanistyczny spełnia przesłanki utworu w rozumieniu ww. ustawy. Dotyczy to w szczególności projektów będących powieleniem innych projektów, a więc nie będących rezultatem działalności twórczej o indywidualnym charakterze, jak również projektów typowych, zawierających powtarzalne, nieoryginalne rozwiązania architektoniczne. Projekty takie nie podlegają ochronie autorskoprawnej na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Ze zdarzenia przyszłego przedstawionego w sprawie wynika, iż Wnioskodawca posiada status twórcy, wykonuje zawód architekta na własny rachunek. Na podstawie posiadanych uprawnień budowlanych Wnioskodawca samodzielnie sporządza projekty architektoniczne i urbanistyczne, projekty konstrukcyjne, technologiczne, inwentaryzacje itp. prace inżynierskie. Wnioskodawca uważa, że projekty architektoniczne i urbanistyczne niezależnie od formy opracowania i sposobu odsprzedaży zawsze pozostają pracami twórczymi i jako takie powinny być opodatkowane jak usługi twórcze (ustawa o podatku VAT zał. 3 poz. 162).

Zatem, biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa stwierdzić należy, że w sytuacji gdy wynagrodzenie z tytułu przeniesienia praw autorskich do projektów architektonicznego i urbanistycznego będących częścią zbioru dokumentów p/n „projekt budowlany” stanowi honorarium za usługi twórcy w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich, należy zastosować stawkę podatku w wysokości 7% (8%) zgodnie z art. 41 ust. 2 w powiązaniu z poz. 162 załącznika nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie IPPP3/443-1116/09-2/JK interpretacja indywidualna


Strona główna  |  Wszystkie wpisy  |   czytasz VAT na usługi architektoniczne
Komentarze:
Kancelaria Adwokacka
Adwokat Jakub Węgliński
Rynek 9
59-220 Legnica